Blog
Dzisiaj Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-471/24 wydał wyrok, który ma istotne znaczenie dla wszystkich kredytobiorców posiadających umowy z klauzulą zmiennego oprocentowania opartą na wskaźniku WIBOR.
Co najważniejsze – TSUE jednoznacznie rozstrzygnął, że klauzula zmiennego oprocentowania oparta o wskaźnik WIBOR może być badana pod kątem uczciwości na gruncie dyrektywy 93/13.
Fakt posłużenia się wskaźnikiem referencyjnym nie legalizuje całej konstrukcji zmiennego oprocentowania ani nie wyłącza sądowej kontroli pozostałych elementów umowy.
- Postanowienia dotyczące oprocentowania opartego na WIBOR nie są wyłączone spod kontroli pod kątem przejrzystości i uczciwości w świetle dyrektywy 93/13.
- Każda umowa wymaga odrębnej analizy – sąd powinien ocenić, czy bank w konkretnym przypadku właściwie przedstawił mechanizm zmiennej stopy oraz związane z nim ryzyka.
- Wymóg transparentności nie ogranicza się do poprawnie sformułowanego zapisu umownego. Obejmuje on obowiązek przekazania konsumentowi pełnych, rzetelnych i dopasowanych do jego sytuacji (zindywidualizowanych) informacji, pozwalających realnie zrozumieć skutki finansowe zobowiązania.
- Przekaz informacyjny nie może tworzyć fałszywego obrazu produktu ani minimalizować skali potencjalnych obciążeń.
- Analiza zgodności umowy powinna uwzględniać standardy wynikające z dyrektywy 2014/17, w tym obowiązek jasnego uprzedzenia klienta o możliwości istotnego wzrostu oprocentowania oraz o tym, że całkowity koszt kredytu i RRSO nie mają charakteru stałego.
- W sporach sądowych szczególnego znaczenia nabiorą dowody z dokumentów, z którymi zapoznano kredytobiorcę oraz z zeznań zarówno pracowników banku, jak i kredytobiorców, dotyczących rzeczywistego przebiegu procesu informowania przed podpisaniem umowy.
- Istotne będą również materiały przekazywane klientowi przy zawarciu umowy, takie jak symulacje czy prezentacje kosztów – sąd powinien ocenić, czy przedstawiały one realistyczny scenariusz zmian oprocentowania.
Jednocześnie wyrok nie zamyka drogi do podważania starszych umów kredytowych zawartych przed obowiązywaniem ww. przepisów. Gdyby przedmiotem pytania prejudycjalnego była umowa sprzed wejścia w życie rozporządzenia BMR, rozstrzygnięcie mogłoby być dla banków jeszcze bardziej kategoryczne.
Kolejne sprawy procedowane w TSUE o sygn. C-586/25, C-607/25, C-630/25, powinny w najbliższym czasie doprecyzować kierunek kształtowania orzecznictwa.
+48 530 524 310
kontakt@kancelariaeffective.pl
ul. Sejmowa 3, 56-400 Oleśnica
© 2024 Kancelaria Finansowa EFFECTIVE